WCAG 2.0
Publicatie en voorbeelden op niveau A, AA en AAA.
Het portaal is bedoeld voor iedereen die digitale diensten maakt, beheert of test. Als contentmaker leer je bijvoorbeeld hoe je een toegankelijk document opbouwt. Als ontwerper of ontwikkelaar vind je voorbeelden van formulieren die ook met een toetsenbord en schermlezer te gebruiken zijn. Als tester kun je met een testscript stap voor stap een controle uitvoeren en je bevindingen vastleggen.
Je kunt beginnen bij de basis, oefenen met herkenbare situaties of gericht iets opzoeken voor een project. Zo krijgt digitale toegankelijkheid een vaste plek in het dagelijkse werk van je team.
WCAG helpt om zulke problemen te voorkomen. De afkorting staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Dat zijn internationale richtlijnen voor het toegankelijk maken van websites en webapplicaties. Het doel is dat zoveel mogelijk mensen zelfstandig informatie kunnen vinden en online taken kunnen uitvoeren.
Mensen gebruiken een website op verschillende manieren. De een vergroot de tekst, de ander luistert naar een schermlezer en weer iemand anders gebruikt een toetsenbord in plaats van een muis. Ook duidelijke taal maakt verschil, bijvoorbeeld als iemand Nederlands aan het leren is, moeite heeft met lezen of een onderwerp voor het eerst tegenkomt.
De vier principes van WCAG
- Waarneembaar. Mensen moeten de informatie kunnen zien, horen of op een andere manier kunnen waarnemen. Beschrijf bijvoorbeeld in tekst wat een belangrijke afbeelding laat zien. Met ondertiteling kunnen mensen een instructievideo ook volgen als ze het geluid niet kunnen horen.
- Bedienbaar. Mensen moeten de website kunnen gebruiken met het hulpmiddel dat bij hen past. Zorg er bijvoorbeeld voor dat iemand met de Tab-toets door een formulier kan gaan en duidelijk ziet welk veld of welke knop aan de beurt is.
- Begrijpelijk. Mensen moeten snappen wat er staat, wat ze moeten doen en wat er daarna gebeurt. Gaat er iets mis? Zeg dan welk veld aandacht nodig heeft en hoe iemand de fout kan herstellen. ‘Vul een e-mailadres in, bijvoorbeeld naam@voorbeeld.nl’ geeft meer houvast dan ‘Ongeldige invoer’.
- Robuust. De website moet goed samenwerken met browsers en hulpmiddelen, zoals schermlezers. Koppel bijvoorbeeld het label ‘E-mailadres’ aan het juiste invoerveld. Dan kan de schermlezer de naam van het veld voorlezen wanneer iemand ernaartoe gaat.
Duidelijke taal en leesbare tekst
Begin met wat je lezer wil weten of doen. Gebruik gewone woorden en leg vaktermen uit als je ze nodig hebt. Schrijf bijvoorbeeld ‘Stuur ons een bericht’ in plaats van ‘Dien een contactverzoek in’. Geef elke alinea één onderwerp en gebruik koppen die duidelijk vertellen wat eronder staat. Zo kan iemand snel vinden wat voor diegene belangrijk is.
Ook de vorm van de tekst telt. Kies een goed leesbaar lettertype, laat voldoende ruimte tussen de regels en zorg voor genoeg contrast tussen tekst en achtergrond. Houd er rekening mee dat mensen tekst kunnen vergroten of de regelafstand kunnen aanpassen. De tekst moet dan leesbaar blijven en knoppen moeten bereikbaar blijven.
Drie voorbeelden naast elkaar
Wat betekenen A, AA en AAA?
WCAG bestaat uit eisen die je kunt controleren. Die heten succescriteria. Een criterium gaat bijvoorbeeld over de vraag of iemand een website met het toetsenbord kan bedienen.
- A is het basisniveau. Je voldoet aan de succescriteria van niveau A.
- AA omvat de succescriteria van niveau A én AA.
- AAA omvat de succescriteria van alle drie de niveaus.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel dat een klant zich op je website wil aanmelden. Doorloop de aanmelding eens met alleen het toetsenbord. Kun je alle velden bereiken en het formulier versturen? Probeer het daarna met een schermlezer. Hoor je bij elk veld wat je moet invullen? Vul tot slot bewust een onjuist e-mailadres in. Krijg je een duidelijke melding en kun je de fout herstellen?
Zo ontdek je waar iemand tijdens een echte taak vastloopt. Dat geeft je team een concreet probleem om op te lossen en daarna opnieuw te testen.
Meer lezen in het portaal. WCAG 2 in het kort en WCAG 2.2 – uitleg bij de richtlijnen.
Meer mensen kunnen zelfstandig je website gebruiken
Een toegankelijk formulier is ook met een toetsenbord of schermlezer te gebruiken. Een goed contrast helpt mensen die slecht zien én iemand die buiten op een telefoonscherm leest. Ondertiteling helpt doven en slechthorenden en maakt een video ook te volgen in een omgeving waar het geluid uit moet.
Meer uitleg over zelfstandig gebruik
Stel dat je een afspraak wilt maken op je telefoon terwijl je onderweg bent. Korte zinnen, duidelijke knoppen en goed leesbare tekst helpen je om snel de juiste keuze te maken. Dezelfde verbeteringen kunnen voor iemand met slecht zicht het verschil maken tussen zelfstandig een afspraak boeken en hulp moeten vragen.
Klanten kunnen hun taak makkelijker afronden
Een klant wil iets kopen, een afspraak maken of snel een antwoord vinden. Een duidelijke veldnaam, een zichtbare focusrand en een foutmelding die zegt hoe je verder kunt, helpen die klant om zelf de volgende stap te zetten. Dat kan het aantal afhakers en hulpvragen verminderen.
- Webwinkel. Als meer klanten zelfstandig kunnen bestellen en betalen, kan dat leiden tot meer afgeronde bestellingen en extra omzet. Het effect op winst hangt ook af van de kosten en de marge per bestelling.
- Dienstverlener. Een toegankelijk aanvraagformulier kan meer voltooide aanvragen, afspraken of inschrijvingen opleveren. Een heldere uitleg kan bovendien vragen aan de klantenservice besparen.
- Overheid, onderwijs of non-profit. Het resultaat kan zijn dat meer inwoners een aanvraag afronden, meer cursisten een les volgen of meer bezoekers zelfstandig de juiste informatie vinden.
Meer uitleg over bestellingen en aanvragen
Een klant heeft een product gekozen, maar kan bij het afrekenen met Tab de betaalknop niet bereiken. Als je dat oplost, kan de klant de aankoop zelf afronden. Kijk daarna hoeveel bezoekers die beginnen met afrekenen ook daadwerkelijk bestellen. Zo kun je nagaan of er minder mensen afhaken.
Je team kan verbeteringen hergebruiken
Wie toegankelijkheid vanaf het ontwerp meeneemt, kan problemen eerder ontdekken. Een goed geteste knop, een toegankelijk formulier of een duidelijke foutmelding kun je op meerdere plekken inzetten. Dat kan herstelwerk besparen en maakt het makkelijker om nieuwe onderdelen op dezelfde manier te bouwen.
Meer uitleg over hergebruik
Gebruik je hetzelfde adresformulier bij een bestelling, een inschrijving en een offerteaanvraag? Als je de labels, toetsenbordbediening en foutmeldingen in één gedeeld formulier verbetert, kunnen alle drie de pagina’s daarvan profiteren. Controleer op elke pagina of het formulier daar ook goed werkt.
Je kunt aantonen wat je hebt verbeterd
Met WCAG kunnen ontwerpers, ontwikkelaars en testers dezelfde toetsbare criteria gebruiken. Dat helpt bij het vastleggen van afspraken met leveranciers en bij het controleren van een oplevering. Welke wettelijke eisen gelden, lees je bij Wet- en regelgeving.
Meer uitleg over afspraken en controles
Vraag een leverancier om te laten zien hoe je met het toetsenbord een reservering kunt afronden. Leg vast wat je hebt getest, welke problemen je vond en wanneer je die opnieuw controleert. Zo kan iedereen zien wat is opgelost en wat nog aandacht vraagt.
Meet wat voor jouw organisatie telt
Kies één belangrijke taak en kijk waar mensen vastlopen. Test die taak met gebruikers met verschillende behoeften. Vergelijk vóór en na een verbetering bijvoorbeeld het aandeel afgeronde bestellingen, het aantal voltooide aanvragen of het aantal hulpvragen over die taak. Zo zie je welke verbeteringen verschil maken voor je bezoekers en je organisatie.
Meer uitleg over resultaten meten
Vergelijk bijvoorbeeld hoeveel mensen per honderd gestarte aanvragen het formulier afronden. Kijk ook naar meldingen en feedback van gebruikers. Houd rekening met andere veranderingen, zoals een campagne of een nieuw aanbod, voordat je een verschil aan de verbetering toeschrijft.
Vier vragen voor je team
- Kan iedereen de informatie waarnemen? Geef belangrijke afbeeldingen een tekstalternatief. Zorg dat tekst duidelijk afsteekt tegen de achtergrond.
- Kan iedereen de website bedienen? Loop een taak door met het toetsenbord. Controleer of je ziet waar je bent en of je de taak kunt afronden.
- Begrijpt iedereen wat er gebeurt? Gebruik duidelijke koppen en zeg bij een fout hoe iemand die kan herstellen.
- Kunnen hulpmiddelen de website goed lezen? Geef invoervelden een naam die een schermlezer kan aankondigen.
Deze Nederlandstalige samenvatting is gebaseerd op het officiële W3C-overzicht van WCAG 2 (Engels).
Hoe lees je de standaard?
WCAG 2.2 is opgebouwd uit vier principes. Onder elk principe staan richtlijnen. Onder die richtlijnen vind je toetsbare eisen, de succescriteria. Elk criterium heeft een nummer en hoort bij niveau A, AA of AAA.
Drie criteria in de praktijk
- 1.1.1 – Niet-tekstuele content (A). Geef een informatieve afbeelding een passend tekstalternatief. Bij een grafiek kun je bijvoorbeeld de belangrijkste conclusie in tekst opnemen.
- 2.1.1 – Toetsenbord (A). Zorg dat mensen functies met het toetsenbord kunnen gebruiken. Probeer bijvoorbeeld een formulier in te vullen en te versturen zonder muis.
- 2.4.7 – Focus zichtbaar (AA). Zorg dat iemand die het toetsenbord gebruikt kan zien welke knop, link of welk veld de focus heeft.
Van criterium naar controle
Kies eerst de WCAG-versie en het niveau waarop je onderzoekt. Noteer daarna per controle welk criterium je test, wat je hebt gedaan en wat er gebeurde. Voor een onderzoek op niveau AA beoordeel je zowel de criteria van niveau A als die van niveau AA.
Dit is een Nederlandstalige uitleg met voorbeelden. Voor alle criteria, uitzonderingen en voorwaarden lees je de volledige officiële WCAG 2.2-standaard van W3C (Engels).
Kies een versie
De publicatiedatum geeft aan wanneer W3C de standaard uitbracht. Welke versie verplicht is, hangt af van de regels voor jouw organisatie.
- WCAG 2.0 · gepubliceerd op 11 december 2008
- WCAG 2.1 · gepubliceerd op 5 juni 2018
- WCAG 2.2 · gepubliceerd op 5 oktober 2023
.
Gepubliceerd op 11 december 2008. Dit is een oudere versie. Voor de huidige Nederlandse verplichting voor overheidswebsites en -apps verwijst DigiToegankelijk naar WCAG 2.1 A en AA.
Voorbeelden per niveau
Voor niveau AA gelden de criteria van A én AA. Voor AAA gelden de criteria van alle drie de niveaus.
Niveau A
1.1.1 – Tekstalternatief. Beschrijf belangrijke informatie uit een afbeelding ook in tekst.
Meer uitleg over niveau A
Bij een grafiek over levertijden kun je bijvoorbeeld in tekst aangeven dat de meeste bestellingen binnen twee dagen aankomen. Zo blijft de hoofdboodschap beschikbaar voor iemand die de grafiek niet kan zien.
Niveau AA
1.4.3 – Contrast. Zorg dat tekst voldoende afsteekt tegen de achtergrond.
Meer uitleg over niveau AA
Zet de tekst van een instructie eens in lichtgrijs op wit en daarna in donkergrijs op wit. Meet met een contrastmeter of de gekozen combinatie aan het criterium voldoet.
Niveau AAA
2.4.9 – Linkdoel. Maak aan de linktekst zelf duidelijk waar de link naartoe gaat.
Meer uitleg over niveau AAA
Gebruik bijvoorbeeld ‘Bekijk de openingstijden van de klantenservice’ als linktekst. Iemand die met een schermlezer een lijst van links opent, weet dan direct wat die link doet.
Alle succescriteria in de officiële WCAG 2.0-standaard (Engels).
Gepubliceerd op 5 juni 2018. DigiToegankelijk noemt 23 december 2018 als datum waarop WCAG 2.1 A en AA verplicht werd. De Nederlandse deadlines waren gefaseerd: 23 september 2019 voor nieuwere overheidswebsites, 23 september 2020 voor oudere overheidswebsites en 23 juni 2021 voor overheidsapps.
Voorbeelden per niveau
Voor niveau AA gelden de criteria van A én AA. Voor AAA gelden de criteria van alle drie de niveaus.
Niveau A
2.5.3 – Label in de naam. Neem de zichtbare knoptekst op in de naam die hulpmiddelen gebruiken.
Meer uitleg over niveau A
Staat er ‘Bestellen’ op een knop? Zorg dat de naam voor hulpmiddelen ook het woord ‘Bestellen’ bevat. Dan kan iemand met spraakbediening het woord gebruiken dat op de knop staat.
Niveau AA
1.3.4 – Schermstand. Laat mensen de inhoud doorgaans zowel staand als liggend gebruiken.
Meer uitleg over niveau AA
Open een formulier op je telefoon en draai het toestel. Controleer of je het formulier in beide standen kunt invullen. Dat helpt bijvoorbeeld iemand van wie de tablet in een vaste houder zit.
Niveau AAA
2.3.3 – Animatie bij bediening. Laat mensen beweging door bediening uitzetten, behalve als die essentieel is.
Meer uitleg over niveau AAA
Schuift een kaart bij het aanklikken over het hele scherm? Geef gebruikers een manier om die beweging uit te schakelen als zij de informatie ook zonder animatie kunnen gebruiken.
Alle succescriteria in de officiële WCAG 2.1-standaard (Engels).
DigiToegankelijk over EN 301 549 en WCAG, veelgestelde vragen van DigiToegankelijk en de gefaseerde invoering in het Staatsblad.
Gepubliceerd op 5 oktober 2023. Volgens DigiToegankelijk verwijst de aangewezen norm voor overheidswebsites en -apps nog naar WCAG 2.1 A en AA. De publicatiedatum van WCAG 2.2 is geen ingangsdatum voor die Nederlandse verplichting.
Voorbeelden per niveau
Voor niveau AA gelden de criteria van A én AA. Voor AAA gelden de criteria van alle drie de niveaus.
Niveau A
3.3.7 – Gegevens opnieuw invullen. Laat mensen gegevens die ze tijdens hetzelfde proces al hebben ingevuld doorgaans hergebruiken.
Meer uitleg over niveau A
Vraagt de volgende stap van een bestelling opnieuw om hetzelfde adres? Vul het adres alvast in of laat de klant het eerder ingevulde adres kiezen.
Niveau AA
2.4.11 – Focus blijft zichtbaar. Zorg dat een vast menu het element met toetsenbordfocus niet helemaal bedekt.
Meer uitleg over niveau AA
Druk een paar keer op Tab terwijl een vaste kop of cookiebalk zichtbaar is. Controleer of de link, knop of het veld met focus ergens helemaal achter verdwijnt.
Niveau AAA
2.4.13 – Uiterlijk van de focusmarkering. Gebruik een markering met voldoende zichtbare oppervlakte en contrast.
Meer uitleg over niveau AAA
Een duidelijke rand rond de actieve knop helpt om de focus te vinden. Controleer bij dit niveau ook of de markering groot genoeg is en genoeg contrast heeft ten opzichte van dezelfde plek zonder focus.
Alle succescriteria in de officiële WCAG 2.2-standaard (Engels).
Laatst gecontroleerd op 21 november 2026. Welke regels gelden, hangt af van het soort organisatie, product of dienst. Controleer voor een concrete situatie de actuele officiële bron en de regels voor jouw sector.
Europese regels voor producten en diensten
Richtlijn (EU) 2019/882, artikel 31, lid 2
‘Zij passen deze bepalingen vanaf 28 juni 2025 toe.’
Lees de officiële tekst over europese regels voor producten en diensten
Meer uitleg over europese regels voor producten en diensten
Deze richtlijn heet ook de European Accessibility Act (EAA). Sinds 28 juni 2025 gelden de regels voor bepaalde producten en diensten voor consumenten. Denk aan webwinkels, consumentendiensten van banken en e-boeken. Artikel 2 geeft aan welke producten en diensten onder de richtlijn vallen. In Nederland zijn de regels per sector uitgewerkt.
Webwinkels en online verkoop in Nederland
Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 230fb, lid 1
‘in overeenstemming met de toegankelijkheidsvoorschriften’
Lees de officiële tekst over webwinkels en online verkoop in nederland
Meer uitleg over webwinkels en online verkoop in nederland
Kunnen consumenten via je website of app een product kopen, een dienst afsluiten of iets reserveren? Dan kan dit een e-handelsdienst zijn. Als de regels op jouw dienst van toepassing zijn, moet een klant de aankoop kunnen afronden. Denk aan het kiezen van een product, het invullen van gegevens en het betalen. Je maakt ook informatie beschikbaar over hoe je dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet.
Vrijstelling voor kleine dienstverleners
Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 230fc, lid 1
‘met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of een jaarlijks balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro’
Lees de officiële tekst over vrijstelling voor kleine dienstverleners
Meer uitleg over vrijstelling voor kleine dienstverleners
Voor e-handelsdiensten geldt deze vrijstelling als je minder dan tien werknemers hebt én je jaaromzet óf je jaarlijkse balanstotaal hoogstens twee miljoen euro is. Het balanstotaal is de totale waarde van de bezittingen op je balans. Verkoop je producten waarvoor aparte toegankelijkheidsregels gelden, kijk dan ook naar die productregels.
Websites en apps van overheidsinstanties
Besluit digitale toegankelijkheid overheid, artikel 3, lid 1
‘Overheidsinstanties maken hun websites en mobiele applicaties toegankelijk door toepassing van standaard EN 301 549.’
Lees de officiële tekst over websites en apps van overheidsinstanties
Meer uitleg over websites en apps van overheidsinstanties
Een overheidsinstantie moet haar websites en apps toegankelijk maken. Denk aan een gemeentelijk formulier waarmee inwoners online een aanvraag doen. Voor webinhoud verwijst de aangewezen Europese norm naar WCAG 2.1 op niveau A en AA. Controleer bij een nieuw project welke versie officieel is aangewezen.
Toegankelijkheidsverklaring bij de overheid
Besluit digitale toegankelijkheid overheid, artikel 4
‘een actuele verklaring over de conformiteit’
Lees de officiële tekst over toegankelijkheidsverklaring bij de overheid
Meer uitleg over toegankelijkheidsverklaring bij de overheid
Een overheidsinstantie publiceert een verklaring over de toegankelijkheid van haar website of app. Daarin lees je wat al toegankelijk is, welke problemen er nog zijn en hoe je een probleem kunt melden of om een toegankelijk alternatief kunt vragen.
Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
Een toegankelijkheidsverklaring is een openbare uitleg over de toegankelijkheid van een website, app of digitale dienst. Je leest wat is onderzocht, waar je nog kunt vastlopen, welk toegankelijk alternatief beschikbaar is en hoe je een probleem kunt melden. Zo kun je vooraf inschatten of je bijvoorbeeld zelfstandig een formulier kunt invullen, bestellen of betalen.
Onderbouw uitspraken met onderzoek. Vermeld welke pagina’s, versies en gebruikerstaken zijn getest, wanneer dat gebeurde en volgens welke eisen. Combineer automatische controles met handmatige tests met toetsenbord en schermlezer. Betrek waar mogelijk gebruikers met een beperking bij het testen van belangrijke taken.
Wanneer is het verplicht?
Nederlandse overheidsinstanties
Overheidsinstanties moeten voor websites en mobiele apps die onder het Besluit digitale toegankelijkheid overheid vallen een actuele verklaring publiceren. Gebruik het officiële model en de invulassistent. Vermeld de stand van naleving, bekende ontoegankelijke onderdelen, de redenen daarvoor en beschikbare alternatieven. Neem een feedbackmogelijkheid en een verwijzing naar de verdere afhandelingsprocedure op. Onderbouw de verklaring met passend onderzoek en houd haar actueel.
DigiToegankelijk over het officiële model en de invulassistent
Bedrijven met consumentendiensten
Sinds 28 juni 2025 gelden toegankelijkheidseisen voor bepaalde producten en consumentendiensten onder de Europese toegankelijkheidsrichtlijn (European Accessibility Act, EAA). Voorbeelden zijn webwinkels, consumentendiensten van banken, e-boeken en bepaalde diensten op het gebied van elektronische communicatie en personenvervoer. Welke regels gelden, hangt af van de specifieke dienst en de Nederlandse uitwerking daarvan.
Valt jouw dienst onder de informatieplicht? Beschrijf dan in de algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document wat de dienst is, hoe die werkt en hoe die voldoet aan de toepasselijke toegankelijkheidseisen. Maak die informatie openbaar en toegankelijk, schriftelijk en mondeling, en houd haar beschikbaar zolang je de dienst aanbiedt. Een pagina met de titel ‘Toegankelijkheidsverklaring’ kan daarvoor dienen als zij de vereiste informatie bevat.
Micro-ondernemingen die diensten leveren zijn uitgezonderd van de EAA-toegankelijkheidsverplichtingen voor diensten. Een micro-onderneming heeft minder dan tien werknemers en een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van maximaal twee miljoen euro. Voor producten gelden andere regels. Een fabrikant kan bijvoorbeeld een EU-conformiteitsverklaring voor een product moeten opstellen. Controleer ook welke specifieke uitzonderingen en overgangsregels gelden.
Europese toegankelijkheidsrichtlijn, artikel 13 en bijlage V · Rijksoverheid over de betrokken producten en diensten
Andere organisaties en websites
Een website met uitsluitend bedrijfsinformatie valt niet automatisch onder de EAA-regels voor e-commerce. Andere wettelijke verplichtingen of afspraken met opdrachtgevers kunnen wel een rol spelen. Ook vrijwillig kan een verklaring bezoekers helpen en toegankelijkheidswerk binnen de organisatie concreet maken.
Wat kan een bedrijf ermee?
- Klanten helpen. Leg uit waar klanten problemen kunnen tegenkomen en hoe ze dezelfde dienst met ondersteuning kunnen gebruiken.
- Verbeteringen plannen. Wijs per probleem een verantwoordelijke en een hersteltermijn aan. Geef voorrang aan taken zoals aanmelden, bestellen en betalen.
- Leveranciers aan afspraken houden. Spreek af wie problemen oplost met bijvoorbeeld een betaalmodule, boekingssysteem of klantportaal.
- Voortgang aantonen. Bewaar onderzoeksresultaten, controleer herstelde problemen opnieuw en werk de verklaring bij na belangrijke wijzigingen.
Praktische opbouw van de verklaring
- Reikwijdte. Noem de organisatie, domeinen en appversies. Beschrijf de dienst en de belangrijkste gebruiksstappen.
- Onderzoek en huidige stand. Vermeld de geteste onderdelen, datum, methode en eisen. Link waar mogelijk naar een toegankelijk onderzoeksrapport.
- Bekende drempels en alternatieven. Benoem welke taak vastloopt, wat de gevolgen zijn, welk alternatief beschikbaar is en welke verbetering gepland is.
- Contact en opvolging. Geef een toegankelijk meldkanaal. Leg uit welke informatie helpt bij een melding en wanneer iemand een reactie kan verwachten. Vermeld waar vereist de officiële afhandelingsprocedure.
- Publicatie en onderhoud. Maak de verklaring goed vindbaar, bijvoorbeeld via de voettekst. Vermeld de laatste wijzigingsdatum en wijs iemand aan die meldingen, aanpassingen en hertesten opvolgt.
Voorbeeld van een concrete beperking
Fictieve webwinkel. Je kunt in de bezorgkalender geen datum kiezen met alleen het toetsenbord. Vraag de klantenservice om dezelfde bezorgopties met je door te nemen en je bestelling te helpen afronden. Het webteam laat de kalender aanpassen en test daarna de hele bestelroute opnieuw met toetsenbord en schermlezer.
Bekijk ook Wet- en regelgeving en Audit.
Kies Audit voor een uitgebreider toegankelijkheidsonderzoek. Je bepaalt welke pagina’s en taken je onderzoekt, legt bevindingen per WCAG-criterium vast en test problemen na herstel opnieuw. Hieronder kun je één controle uit die werkwijze oefenen.
De oefening beoordeelt één handeling in een fictieve webwinkel. Een goed resultaat geldt alleen voor die handeling; het toont niet aan dat andere pagina’s of WCAG-criteria voldoen en is geen volledige audit.
Wil je snel één pagina of taak handmatig controleren?
Oefenaudit van een webwinkel
In een volledige audit bepaal je eerst de reikwijdte, kies je representatieve pagina’s en taken, voer je controles uit en rapporteer je je bevindingen. Evaluatiemethode van W3C (Engels).
Je kunt in deze proefversie 25 oefenaudits gratis starten. De teller wordt in deze browser bijgehouden.
25 van de 25 gratis oefenaudits beschikbaar.
1. Bepaal wat je test
Je onderzoekt één handeling in een fictieve webwinkel. Kun je de knop Bestelling plaatsen met het toetsenbord bereiken en bedienen? Dit is een deelcontrole van WCAG 2.2, criterium 2.1.1 (Toetsenbord), niveau A.
2. Voer het testscript uit
- Gebruik Tab of Shift+Tab om de oefenknop te bereiken.
- Druk op Enter of de spatiebalk om de knop te activeren.
- Controleer of de melding ‘Oefenbestelling geplaatst’ verschijnt. Gebruik je een schermlezer, luister dan ook of de melding wordt voorgelezen.
Dit is een oefenknop. Er wordt geen bestelling verstuurd.
3. Leg je waarneming vast
4. Bekijk het oefenrapport
- Onderzocht
- Fictieve webwinkel · oefenknop Bestelling plaatsen · WCAG 2.2, deelcontrole 2.1.1
- Resultaat
- Nog niet getest
- Waarneming
- Nog geen waarneming vastgelegd.
Het rapport geeft alleen je eigen waarneming bij deze ene handeling weer. Andere pagina’s en criteria zijn buiten de oefening gebleven. Bij het vernieuwen of sluiten van de pagina verdwijnen de oefengegevens.
Jaarpakket Audit en Website tester
€ 99 per organisatie per jaar, exclusief btw. Het jaarpakket geeft toegang tot beide tools na de gratis tegoeden van 25 audits en 25 websitetests per organisatie.
Wil je verder met het jaarpakket? Vraag het aan via het offerteformulier. Online betalen volgt later.
Kies Website tester voor een snelle, handmatige controle van één pagina of taak. Je opent de website zelf, controleert bijvoorbeeld de toetsenbordbediening en legt vast wat je ziet of hoort. De uitkomst geldt voor de controles die je uitvoert.
De tester controleert geen volledige website automatisch. Een resultaat zonder gevonden probleem geldt alleen voor de gekozen pagina en de uitgevoerde controles. Je kunt er geen volledige WCAG-conformiteit of certificering mee aantonen.
Wil je meerdere pagina’s en taken onderzoeken en bevindingen na herstel opnieuw testen?
25 van de 25 gratis tests beschikbaar.
Voer de controles uit
Open de te testen website in een nieuw tabblad
Resultaat van deze sneltest
Deze sneltest is een momentopname van je eigen waarnemingen. Bij het vernieuwen of sluiten van de pagina verdwijnen de testresultaten.
Jaarpakket Audit en Website tester
€ 99 per organisatie per jaar, exclusief btw. Het jaarpakket geeft toegang tot beide tools na de gratis tegoeden van 25 audits en 25 websitetests per organisatie.
Wil je verder met het jaarpakket? Vraag het aan via het offerteformulier. Online betalen volgt later.
Gebruik deze richtlijnen bij het ontwerpen, bouwen en beoordelen van webcomponenten. Per onderwerp vind je een aanpak en onder Meer uitleg een voorbeeld van hoe je die in de praktijk controleert.
Semantische HTML en ARIA
Kies een element op basis van zijn functie. Gebruik een <button> voor een actie en een <a href> voor navigatie. Native HTML geeft de browser en hulptechnologie al informatie over de rol en bediening van het element.
Meer uitleg over semantische html en aria
<button type="button">Filters wissen</button>
Een role="button" op een <div> geeft het element een rol, maar voegt geen toetsenbordbediening toe. Controleer met Tab, Enter en spatie of een knop bereikbaar is en één keer wordt geactiveerd. Controleer met een schermlezer of de naam en rol duidelijk zijn.
Toetsenbord en focusbeheer
Laat de focusvolgorde aansluiten op de leesvolgorde van de DOM. Gebruik een zichtbare :focus-visible-stijl en vermijd positieve tabindex-waarden.
Meer uitleg over toetsenbord en focusbeheer
button:focus-visible {
outline: 3px solid #164879;
outline-offset: 3px;
}
Open je een modaal venster, plaats dan de focus op een passend element in dat venster. De focus blijft binnen het venster zolang het open is. Test sluiten met Escape en controleer of de focus terugkeert naar de knop die het venster opende, of naar een logische vervolgstap als die knop weg is.
Formulieren, labels en foutmeldingen
Geef elk invoerveld een zichtbaar label. Koppel hulptekst en een eventuele foutmelding aan het veld met aria-describedby. Zet aria-invalid="true" als de invoer na validatie ongeldig blijkt.
Meer uitleg over formulieren, labels en foutmeldingen
<label for="email">E-mailadres</label>
<input id="email" name="email" type="email"
aria-invalid="true" aria-describedby="email-fout">
<p id="email-fout">Vul een geldig e-mailadres in.</p>
Dit voorbeeld toont de toestand na een validatiefout. Controleer of de gebruiker de fout kan vinden, begrijpt wat er moet veranderen en de eerder ingevulde gegevens kan behouden. Bij meerdere fouten kun je bovenaan een foutoverzicht plaatsen met links naar de bijbehorende velden.
Dynamische statusmeldingen
Gebruik bij een korte, niet-urgente terugkoppeling een bestaande statusregio. Werk de tekst daarin bij zodra de actie is afgerond.
Meer uitleg over dynamische statusmeldingen
<p id="opslagstatus" role="status"></p>
Werk na een geslaagde opslag bijvoorbeeld de tekst van opslagstatus bij naar ‘Wijzigingen opgeslagen’. Test of de schermlezer de melding voorleest zonder dat de toetsenbordfocus verspringt. Gebruik de statusregio voor de korte terugkoppeling, zodat andere bedieningselementen hun eigen plek houden.
Contrast, vergroting en responsive ontwerp
Leg in je ontwerp de kleuren vast voor tekst, randen, actieve onderdelen en focus. Zorg dat componenten kunnen meegroeien als de tekst groter wordt of over meerdere regels loopt.
Meer uitleg over contrast, vergroting en responsive ontwerp
Controleer normale tekst op minimaal 4,5:1 contrast en grote tekst op minimaal 3:1 volgens WCAG 2.2 AA. Controleer ook benodigde visuele informatie van bedieningselementen en hun toestanden op minimaal 3:1 tegenover aangrenzende kleuren. Test bij 200% tekstvergroting en apart bij een viewport van 320 CSS-pixels. Kijk of functies bereikbaar blijven en of gewone inhoud zonder horizontaal scrollen te lezen is.
Acceptatiecriteria en testen
Beschrijf in een ontwerp of ticket welk gedrag de gebruiker moet kunnen verwachten. Koppel het gedrag aan de taak en leg vast hoe je het test.
Meer uitleg over acceptatiecriteria en testen
Voorbeeld voor een offerteformulier: ‘Een gebruiker kan met het toetsenbord alle velden bereiken, een fout herstellen en het formulier versturen.’ Doorloop de taak met toetsenbord en met een schermlezer zoals JAWS of NVDA. Noteer de browser, hulpmiddelen, teststappen en uitkomst. Gebruik een automatische controle als aanvulling op de handmatige test.
Snel testen met ingebouwde hulpmiddelen
Kies een echte taak, bijvoorbeeld een formulier invullen en versturen. Probeer die eerst met het toetsenbord. Herhaal de taak daarna met een ingebouwde schermlezer of met aangepaste weergave. Noteer je browser, besturingssysteem, hulpmiddel en de stap waarop je vastloopt.
Windows Verteller · namen, rollen en status
Meer uitleg over testen met Windows Verteller
Aan en uit. Druk op Windows + Ctrl + Enter als de sneltoets is ingeschakeld. Werkt de sneltoets niet? Open met Windows + Ctrl + N de Verteller-instellingen en gebruik daar de aan-uitknop.
- Open de pagina in je testbrowser. Gebruik Tab en Shift + Tab om door links, knoppen en formuliervelden te gaan.
- Luister of je de naam, rol en waar relevant de status herkent. Bij een uitklapknop hoort de gemelde status overeen te komen met wat er op het scherm gebeurt.
- Vul expres een ongeldige waarde in. Controleer of je de foutmelding kunt vinden en begrijpt hoe je die oplost.
Windows Vergrootglas · focus en overzicht
Meer uitleg over testen met Windows Vergrootglas
Aan. Druk op Windows + plusteken. Uit. Druk op Windows + Esc.
- Vergroot het scherm en navigeer met Tab. Controleer of je de focusmarkering kunt vinden en ziet bij welk onderdeel die hoort.
- Open een menu of dialoog en activeer een foutmelding. Kijk of je met vergroting kunt terugvinden wat er verandert en waar je verder moet.
- Test apart de zoomfunctie van de browser. Windows Vergrootglas vergroot het beeld. Browserzoom kan ook de indeling van de pagina veranderen. Kijk bij 200% browserzoom of tekst, bediening en meldingen bruikbaar blijven.
Windows contrastthema · zichtbaarheid van bediening
Meer uitleg over testen met een Windows-contrastthema
Aan en uit. Gebruik Linker Alt + Linker Shift + Print Screen als de sneltoets beschikbaar is. In Windows 11 kun je ook via Instellingen, Toegankelijkheid, Contrastthema’s een thema kiezen en daarna je vorige instelling herstellen.
- Controleer of links, pictogramknoppen en invoervelden herkenbaar blijven.
- Tab door de pagina. Kijk of je focus, geselecteerde opties en foutmeldingen kunt herkennen. Controleer of een pictogram of rand niet verdwijnt als Windows de kleuren vervangt.
- Meet het contrast in het gewone ontwerp apart. Met het contrastthema test je vooral hoe de pagina reageert als gebruikers systeemkleuren kiezen.
VoiceOver op de Mac · structuur en bediening in Safari
Meer uitleg over testen met VoiceOver op de Mac
Aan en uit. Druk op Command + F5 of gebruik Systeeminstellingen, Toegankelijkheid, VoiceOver.
- Open de pagina in Safari. Luister of koppen, links en formuliervelden herkenbaar zijn.
- Doorloop een taak zoals het openen van een menu en het versturen van een formulier. Vergelijk wat je visueel ziet met wat VoiceOver meldt.
- Noteer welk element je verwachtte te bereiken en wat VoiceOver werkelijk aankondigde. Gebruik daarnaast Tab om de gewone toetsenbordbediening te testen.
Gebruik deze sneltests om problemen vroeg te vinden. Leg ze vast in Website tester of gebruik Audit voor een uitgebreider onderzoek. Meer ingebouwde functies vind je bij Toegankelijkheidssoftware.
Bronnen voor ontwerp en implementatie. W3C over ARIA, het modale dialoogpatroon, formuliermeldingen en WCAG 2.2.
Technische referentie voor developers, UX-specialisten en functioneel beheerders. Vergelijk per component de zichtbare interface, de accessibility tree in DevTools en de broncode. De illustraties zijn schematisch. Onder Meer informatie staan de implementatie en de handmatige verificatiestappen.
Van ontwerp naar acceptatie
- UX specificeert per component het zichtbare label, de instructie- en foutteksten, de focusvolgorde en de toestanden zoals open, gesloten, geselecteerd en ongeldig.
- Development legt de semantiek vast in de DOM en houdt de visuele toestand en de informatie in de accessibility tree synchroon. Controleer de berekende naam, rol, omschrijving en status in DevTools.
- Functioneel beheer accepteert de component in de ingerichte omgeving. Test met een representatieve gebruikersrol en de ondersteunde combinatie van browser en hulpsoftware. Leg versie, beginsituatie, teststappen, verwacht resultaat en waarneming vast. Hertest dezelfde stappen na een wijziging.
HTML-opbouw
Leg intrinsieke semantiek vast met native HTML. Controleer de relatie tussen het zichtbare label, de berekende toegankelijke naam, de omschrijving en de bediening die de browser standaard levert.
Open HTML-opbouw
Implementatie- en acceptatiecriteria
- Gebruik
label[for]met een uniekidof omsluit het veld metlabel. Controleer in de accessibility tree waar de naam vandaan komt. Koppel aanvullende instructies viaaria-describedby. - Groepeer radioknoppen met dezelfde
name, afzonderlijkevalue-waarden en eenfieldsetmetlegend. Gebruik checkboxes voor onafhankelijke booleaanse keuzes en een nativeselectvoor een vaste optielijst. - Beoordeel
altop functie en context. Gebruik een lege waarde bij puur decoratieve afbeeldingen. Geef een afbeeldingslink zonder andere tekst een naam die het linkdoel uitdrukt.
Naam, label en omschrijving
Een zichtbaar label vertelt wat een veld is. De toegankelijke naam is wat hulptechnologie gebruikt om dat veld te herkennen. Een omschrijving geeft aanvullende informatie, bijvoorbeeld het gewenste formaat. Bij een invoerveld levert een gekoppeld HTML-label meestal de naam. Hulptekst koppel je apart.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Naam, label en omschrijving
Zo bouw en controleer je dit
- Geef het veld een uniek id en koppel het zichtbare label met for.
- Geef de hulptekst een eigen id en verwijs ernaar met aria-describedby.
- Controleer in DevTools Naam en Omschrijving afzonderlijk. Tab daarna naar het veld en luister wat je schermlezer voorleest.
Verbeterde code
<label for="werkmail">E-mailadres</label>
<input id="werkmail" name="email" type="email"
aria-describedby="werkmail-hulp">
<p id="werkmail-hulp">Gebruik je werkadres.</p>
Afbeeldingen en alt-tekst
De alt-tekst geeft de betekenis van een afbeelding in deze context. Bij een informatieve afbeelding beschrijf je de informatie die iemand nodig heeft. Een bestandsnaam vertelt meestal niets. Bij een puur decoratieve afbeelding gebruik je alt="". Bij een afbeelding die als enige inhoud in een link staat, beschrijft het tekstalternatief de bestemming of actie.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Afbeeldingen en alt-tekst
Zo bouw en controleer je dit
- Bepaal eerst of de afbeelding informatie geeft, een functie heeft of puur decoratief is.
- Voeg alt toe op het img-element. Beschrijf bij een complexe plattegrond ook de volledige route in zichtbare tekst naast de afbeelding.
- Bekijk de toegankelijke naam in DevTools en lees de pagina met een schermlezer. Controleer of je de route ook begrijpt als je de afbeelding niet ziet.
Verbeterde code
<img src="ingang.png" alt="Ingang via het plein.">
<img src="sierlijn.svg" alt="">
Radioknoppen · één keuze
Gebruik radioknoppen als iemand één antwoord uit een groep mag kiezen. Dezelfde name groepeert de knoppen voor de browser. Een fieldset met legend geeft de groep een naam. Elke optie heeft daarnaast een eigen label.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Radioknoppen · één keuze
Zo bouw en controleer je dit
- Geef beide opties dezelfde name, maar elk een eigen value.
- Plaats ze in een fieldset en zet de vraag in de legend. Koppel elk optielabel aan zijn eigen knop.
- Tab naar de groep. Gebruik de pijltjestoetsen en controleer dat maximaal één optie geselecteerd is. Luister of de schermlezer de optie en de status meldt.
Verbeterde code
<fieldset>
<legend>Bezorgwijze</legend>
<label><input type="radio" name="wijze" value="ophalen"> Ophalen</label>
<label><input type="radio" name="wijze" value="bezorgen"> Bezorgen</label>
</fieldset>
Selectievakjes · onafhankelijke keuzes
Gebruik een selectievakje als een keuze aan of uit kan staan. Als meerdere voorkeuren tegelijk toegestaan zijn, krijgt elke voorkeur een eigen checkbox. Een zichtbare tekst naast het vakje is pas een gekoppeld label als de HTML die relatie vastlegt.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Selectievakjes · onafhankelijke keuzes
Zo bouw en controleer je dit
- Gebruik input type=checkbox en koppel de tekst met label en id.
- Laat afzonderlijke voorkeuren onafhankelijk werken. Gebruik fieldset en legend als meerdere vakjes samen een vraag beantwoorden.
- Tab naar het vakje en druk op spatie. Controleer ook of klikken op het label werkt en de schermlezer de aangevinkte status aankondigt.
Verbeterde code
<label for="nieuwsbrief">Nieuwsbrief ontvangen</label>
<input id="nieuwsbrief" name="nieuwsbrief" type="checkbox">
Keuzelijst en combobox
Gebruik een native select voor een eenvoudige vaste lijst. Koppel het label aan de lijst. Bij een aangepaste combobox met zoeksuggesties moet je ook de rol, status en toetsenbordbediening volgens het gekozen ARIA-patroon implementeren.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Keuzelijst en combobox
Zo bouw en controleer je dit
- Bepaal of een vaste keuzelijst volstaat. Gebruik dan select en option.
- Koppel een zichtbaar label aan de lijst. Gebruik duidelijke optieteksten.
- Test openen en kiezen met het toetsenbord op je doelplatform. Controleer met een schermlezer of de naam en gekozen optie duidelijk zijn.
Verbeterde code
<label for="land">Land</label>
<select id="land" name="land">
<option value="nl">Nederland</option>
<option value="be">België</option>
</select>
Verder lezen bij W3C. W3C-handleiding voor formulieren en de W3C-keuzehulp voor alt-tekst.
ARIA-opbouw
Gebruik WAI-ARIA om ontbrekende semantiek of dynamische toestanden aan hulptechnologie beschikbaar te maken. Inspecteer de berekende naam, omschrijving, rol en properties apart. ARIA voegt zelf geen toetsenbordgedrag toe.
Open ARIA-opbouw
Implementatie- en acceptatiecriteria
- Behoud de native rol waar die past. Gebruik
aria-labelledbyvoor een naam uit bestaande tekst enaria-describedbyvoor aanvullende context. Controleer de ID-verwijzingen en of een ARIA-attribuut de bedoelde native naam overschrijft. - Bij een disclosure moet
aria-expandedna elke interactie overeenkomen met de zichtbaarheid van het paneel. Controleer bijaria-controlsof het doel-ID bestaat. - Kies bij een custom combobox het toepasselijke APG-patroon, bijvoorbeeld een bewerkbare combobox met een listbox. Specificeer openen, sluiten, pijltjestoetsen, selectie en focusbeheer. Controleer dat de actieve suggestie en de gekozen waarde afzonderlijk te volgen zijn.
- Onderzoek een dubbele linkaankondiging op naam, omschrijving, rol én aantal focusstops. Leg de browser, schermlezer en instellingen vast voordat je een conclusie trekt.
Waarom klinkt ‘link’ soms dubbel?
Een schermlezer kondigt doorgaans de naam en de rol van een link aan. Als de auteur het woord ‘link’ ook in de naam opneemt, kan het woord twee keer klinken. Een overbodige omschrijving kan de naam daarnaast herhalen. Hoor je twee afzonderlijke stops met Tab? Kijk dan of er twee aparte links in de pagina staan.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Waarom klinkt ‘link’ soms dubbel?
Zo bouw en controleer je dit
- Inspecteer in DevTools de naam, rol en omschrijving van de link. Controleer waar elk onderdeel vandaan komt.
- Laat de zichtbare linktekst het doel noemen. Verwijder een overbodig aria-label of een omschrijving die alleen de naam herhaalt.
- Tab door de pagina en luister opnieuw. Het precieze woordgebruik en de volgorde kunnen per schermlezer en instelling verschillen.
Verbeterde code
<a href="/openingstijden">Openingstijden</a>
ARIA · Klopt de status van een uitklapknop?
Een webwinkel heeft een knop ‘Bezorgopties’. Na het openen is de inhoud op het scherm zichtbaar. In de foutieve versie blijft aria-expanded op false staan. Een schermlezer kan daardoor melden dat de knop is ingeklapt. In de verbeterde versie verandert de ARIA-status mee met de zichtbare toestand.
Website
DevTools · toegankelijkheid
Kladblok · broncode
Meer informatie over ARIA · Klopt de status van een uitklapknop?
Herstellen en testen
- Gebruik een native button en geef het bijbehorende paneel een unieke id. Verwijs met aria-controls naar die id.
- Start in dit voorbeeld met een verborgen paneel en aria-expanded op false.
- Werk bij elke klik de zichtbaarheid van het paneel en aria-expanded tegelijk bij. Gebruik dezelfde toestand voor beide.
- Inspecteer de knop in DevTools. Controleer bij openen én sluiten of de berekende toestand overeenkomt met wat je op de pagina ziet.
- Ga met Tab naar de knop. Open en sluit met Enter en spatie. Controleer met een schermlezer of de status klopt en de focus op de knop blijft.
Verbeterde voorbeeldcode
<button type="button" id="bezorgknop" aria-expanded="false"
aria-controls="bezorging">Bezorgopties</button>
<div id="bezorging" hidden>Ophalen of thuisbezorgen</div>
<script>
const knop = document.querySelector('#bezorgknop');
const paneel = document.querySelector('#bezorging');
knop.addEventListener('click', () => {
const openen = paneel.hidden;
paneel.hidden = !openen;
knop.setAttribute('aria-expanded', String(openen));
});
</script>
Verder lezen bij W3C. W3C over toegankelijke namen en omschrijvingen en het W3C-patroon voor comboboxen.
JavaScript-opbouw
Beheer focus en statusmeldingen bij DOM-mutaties en asynchrone interacties. Leg vooraf vast of de actie een nieuwe taakcontext opent of alleen feedback geeft binnen de huidige taak.
Open JavaScript-opbouw
Implementatie- en acceptatiecriteria
- Bij een schermwissel moet het focusdoel zichtbaar en beschikbaar zijn vóór je
focus()aanroept. Gebruiktabindex="-1"op een niet-interactieve kop als die programmatisch focus moet kunnen krijgen. Controleerdocument.activeElementen de eerstvolgende Tab-stop. - Bij een korte bevestiging houd je de bestaande focus. Werk de inhoud van een vooraf aanwezige
role="status"-regio pas bij zodra de actie is geslaagd. Controleer de aankondiging met een schermlezer. - Test ook mislukte acties, trage reacties, herhaalde invoer en sluiten of annuleren. Controleer of de visuele toestand, toegankelijke status en focus op elkaar aansluiten.
Focus na een dynamische stap
Als JavaScript een nieuw schermdeel opent en de oude knop verdwijnt, kan toetsenbordfocus verloren gaan. Zet de focus na die overgang op een passende kop in het nieuwe schermdeel. Voor een korte statusmelding die geen nieuwe stap opent, kun je de focus juist laten staan.
Website
DevTools
Kladblok
Meer informatie over Focus na een dynamische stap
Zo bouw en controleer je dit
- Maak het nieuwe schermdeel zichtbaar voordat je focus verplaatst.
- Geef de kop tabindex=-1 zodat je die vanuit JavaScript kunt focussen zonder een extra Tab-stop te maken.
- Activeer de vorige stap met het toetsenbord. Luister of de kop wordt aangekondigd en controleer of de volgende Tab bij de juiste bediening uitkomt.
Verbeterde code
<section id="stap2" hidden>
<h2 id="stap2-kop" tabindex="-1">Stap 2</h2>
</section>
<script>
// Roep dit aan bij de overgang naar stap 2.
function toonStap2() {
document.querySelector('#stap1').hidden = true;
document.querySelector('#stap2').hidden = false;
document.querySelector('#stap2-kop').focus();
}
</script>
JavaScript · Een opslagmelding laten voorlezen
Na een klik op ‘Opslaan’ verschijnt de tekst ‘Wijzigingen opgeslagen’. In beide versies is de tekst zichtbaar. In de foutieve versie staat die in een gewone alinea. In de verbeterde versie werkt JavaScript een bestaande statusregio bij, zodat een schermlezer de melding kan aankondigen terwijl de focus op de knop blijft.
Website
DevTools · toegankelijkheid
Kladblok · broncode
Meer informatie over JavaScript · Een opslagmelding laten voorlezen
Herstellen en testen
- Zet vóór de actie een lege alinea met role="status" in de HTML. Laat die in de pagina staan.
- Werk pas nadat de opslag is gelukt de tekst bij via textContent. Bij een mislukte opslag geef je een passende foutmelding.
- Inspecteer de alinea in DevTools. Controleer de statusrol en de impliciete beleefde live-regio, die wacht op een geschikt moment om de melding aan te kondigen.
- Activeer Opslaan met het toetsenbord. Controleer met een schermlezer of de bevestiging wordt aangekondigd en de focus op Opslaan blijft.
Verbeterde voorbeeldcode
<button id="opslaan" type="button">Opslaan</button>
<p id="melding" role="status"></p>
<script>
// Oefenvoorbeeld: deze klik simuleert een geslaagde opslag.
const knop = document.querySelector('#opslaan');
const melding = document.querySelector('#melding');
knop.addEventListener('click', () => {
melding.textContent = 'Wijzigingen opgeslagen';
});
</script>
Verder lezen bij W3C. WCAG 2.2 over focusvolgorde en W3C over statusmeldingen.
Deze software helpt bij lezen, schrijven, navigeren of het bedienen van een apparaat. Bij een directe download haal je het installatiebestand via HTTPS bij de leverancier op. De bronpagina ernaast geeft informatie over versies, systeemvereisten en licenties.
Microsoft Office en Microsoft 365
De functies verschillen per app, platform en Office-versie. Sommige spraakfuncties vereisen een Microsoft 365-account, een internetverbinding of toegang die je organisatie beheert.
Dicteren in Office
Meer uitleg over Dicteren in Office
Spreek tekst in plaats van te typen. Zoek in een ondersteunde Office-app bij Start naar Dicteren en kies de juiste taal. Controleer de tekst, leestekens en namen na het inspreken.
Voorlezen en Insluitende lezer
Meer uitleg over Voorlezen en Insluitende lezer
Laat tekst voorlezen en pas in de Insluitende lezer waar beschikbaar de leesweergave aan. In Word vind je de Insluitende lezer onder Beeld. Ook OneNote heeft een eigen versie. Welke opties je ziet, verschilt per app.
Toegankelijkheidscontrole en Toegankelijkheidsassistent
Meer uitleg over Toegankelijkheidscontrole en Toegankelijkheidsassistent
Laat Office veelvoorkomende problemen signaleren, zoals ontbrekende alternatieve tekst. Zoek bij Controleren naar Toegankelijkheid controleren. De Toegankelijkheidsassistent is beschikbaar in ondersteunde Word-versies. Controleer zelf of de inhoud begrijpelijk is en of de leesvolgorde klopt.
Toegankelijkheidscontrole in Office · Toegankelijkheidsassistent in Word
Toegankelijke documenten, werkbladen en e-mail
Meer uitleg over Toegankelijke documenten, werkbladen en e-mail
Gebruik in Word echte kopstijlen, in Excel duidelijke werkbladnamen en tabelkoppen en in Outlook betekenisvolle linkteksten. Voeg waar nodig alternatieve tekst toe aan informatieve afbeeldingen. Controleer na het exporteren ook het bestand dat de lezer werkelijk ontvangt.
PowerPoint · leesvolgorde en ondertiteling
Meer uitleg over PowerPoint · leesvolgorde en ondertiteling
Controleer de titel en leesvolgorde van dia’s. Je kunt ondertiteling toevoegen aan opgenomen media. Ondersteunde PowerPoint-versies kunnen tijdens een presentatie ook live ondertitels tonen. Controleer de taal en corrigeer fouten in ondertitels bij opgenomen materiaal.
Live ondertiteling in PowerPoint · Ondertitels toevoegen aan media in PowerPoint
Ingebouwde toegankelijkheid in Windows
Verteller staat verderop bij de schermlezers. De functies hieronder vind je in Windows zelf. Beschikbaarheid en talen hangen af van je Windows-versie.
Spraaktypen · Windows + H
Meer uitleg over Spraaktypen · Windows + H
Plaats de cursor in een tekstveld en druk op Windows + H. Windows zet je spraak om in tekst. Dit is handig voor berichten en formulieren. Microsoft vermeldt dat spraaktypen een werkende microfoon en internetverbinding nodig heeft.
Spraaktoegang · Windows 11
Meer uitleg over Spraaktoegang · Windows 11
Open Instellingen, Toegankelijkheid, Spraak. Met Spraaktoegang kun je Windows bedienen en ook tekst inspreken. Controleer welke spraaktalen voor jouw Windows-versie beschikbaar zijn.
Vergrootglas · Windows + plusteken
Meer uitleg over Vergrootglas · Windows + plusteken
Druk op Windows + plusteken om het scherm te vergroten en op Windows + Escape om het Vergrootglas te sluiten. Je kunt onder meer kiezen voor een lens of vergroting van het hele scherm. In ondersteunde versies kan Vergrootglas ook tekst voorlezen.
Tekstgrootte, contrastthema’s en kleurfilters
Meer uitleg over Tekstgrootte, contrastthema’s en kleurfilters
Open Instellingen, Toegankelijkheid. Vergroot de tekst, kies een contrastthema of zet kleurfilters aan. Test of belangrijke tekst en bedieningselementen zichtbaar blijven met de instellingen die je zelf gebruikt.
Microsoft over zichtbaarheid in Windows · Microsoft over kleurfilters
Liveondertiteling en toetsenbordhulpmiddelen
Meer uitleg over Liveondertiteling en toetsenbordhulpmiddelen
Op ondersteunde Windows 11-versies kun je Liveondertiteling openen met Windows + Ctrl + L. Onder Toegankelijkheid vind je ook opties zoals Plaktoetsen, Filtertoetsen en Muistoetsen. Controleer bij ondertiteling of de taal wordt ondersteund.
Microsoft over Liveondertiteling · Microsoft over toegankelijkheidssneltoetsen
Ingebouwde toegankelijkheid op Apple-apparaten
VoiceOver staat verderop bij de schermlezers. De stappen hieronder zijn voor Mac en iPhone. Namen en beschikbaarheid kunnen verschillen per systeemversie, apparaat en taal.
Dicteren op Mac en iPhone
Meer uitleg over Dicteren op Mac en iPhone
Op de Mac schakel je Dicteren in via Systeeminstellingen, Toetsenbord. Op de iPhone zet je dicteren aan via Instellingen, Algemeen, Toetsenbord en gebruik je de microfoon op het schermtoetsenbord.
Apple over dicteren op de Mac · Apple over dicteren op de iPhone
Stembediening op de Mac
Meer uitleg over Stembediening op de Mac
Open Systeeminstellingen, Toegankelijkheid, Stembediening. Gebruik gesproken opdrachten om bijvoorbeeld onderdelen aan te klikken en tekst te bewerken. Controleer welke opdrachten en talen jouw Mac ondersteunt.
Zoomen en Vergrootglas
Meer uitleg over Zoomen en Vergrootglas
Gebruik Zoomen om de inhoud op het scherm te vergroten. Op de Mac staat dit onder Systeeminstellingen, Toegankelijkheid. Op de iPhone kun je ook de app Vergrootglas gebruiken om met de camera bijvoorbeeld een klein etiket te bekijken.
Apple over Zoomen op de Mac · Apple over Zoomen en Vergrootglas op iPhone en iPad
Tekst voorlezen en beeld aanpassen
Meer uitleg over Tekst voorlezen en beeld aanpassen
Je kunt geselecteerde tekst of het scherm laten voorlezen en weergaveopties zoals tekstgrootte en contrast aanpassen. Kijk bij Toegankelijkheid naar de lees-, spraak- en weergaveopties van je apparaat.
Apple over voorlezen op de iPhone · Apple over toegankelijkheidsinstellingen op de Mac
Schermlezers en vergroting
Fusion
Windows · Combineert de schermlezer JAWS met de vergroting van ZoomText.
JAWS
Windows · Schermlezer met spraak en ondersteuning voor brailleleesregels.
NVDA
Windows · Gratis schermlezer van NV Access.
VoiceOver
Mac en iPhone · Ingebouwde schermlezer. Zet hem aan bij Toegankelijkheid. Op de Mac kan dat ook met Command + F5.
Verteller (Narrator)
Windows · Ingebouwde schermlezer. Ga naar Instellingen, Toegankelijkheid, Verteller. Als de sneltoets aanstaat, start je Verteller met Windows + Ctrl + Enter.
TalkBack
Android · Schermlezer die je via de toegankelijkheidsinstellingen kunt inschakelen. De bediening en sneltoetsen kunnen per apparaat verschillen.
Dicteren en spraakbediening
Dragon Professional (Dragon NaturallySpeaking)
Windows · Spraakherkenning voor dicteren en spraakopdrachten. Gebruik de download die bij je editie en licentie hoort.
Lees- en schrijfondersteuning
Alinea
Lees- en schrijfondersteuning van Lexima, met onder meer voorlezen, woordvoorspelling en spellinghulp. De installatie hangt af van de versie en licentie.
SprintPlus
Lees- en schrijfondersteuning van Jabbla, onder meer voor het voorlezen van tekst. Voor SprintPlus 4 meld je je na installatie aan met je account.
Werkt hulpsoftware niet zoals verwacht? Zoek eerst uit waar het probleem begint. Vergelijk dezelfde taak lokaal en op afstand, of in twee ondersteunde browsers. Verander één instelling tegelijk en noteer wat er verandert.
Citrix Workspace en virtuele toepassingen
Citrix Workspace toont een toepassing of bureaublad dat op een andere computer draait. Je lokale schermlezer kan de Workspace-interface soms wel lezen terwijl knoppen en velden ín de sessie stil blijven. Voor die bediening heeft de schermlezer informatie nodig uit de externe toepassing.
Meer uitleg over Citrix Workspace en virtuele toepassingen
Waarom gaat dit mis?
De webclient en de geïnstalleerde Workspace-app kunnen verschillende mogelijkheden hebben. Bij JAWS en Fusion kan een ondersteunde configuratie software aan beide kanten, remote-autorisatie en een virtueel kanaal vereisen. Een Citrix-beleid kan zo’n kanaal blokkeren. Ook kan de externe toepassing zelf onvoldoende informatie over knoppen en velden aanbieden.
Hoe onderzoek je dit?
Test eerst of de schermlezer lokaal werkt. Test vervolgens in de Citrix-sessie een eenvoudige toepassing die je al kent. Vergelijk daarna met de probleemapp. Noteer of je een gepubliceerde app of een volledig bureaublad gebruikt, welke client en versies je gebruikt en of het probleem spraak, braille, vergroting of toetsen betreft.
Wat kan de beheerder doen?
Controleer de ondersteunde combinatie van Workspace-client, sessiehost, hulpsoftware en licentie. Controleer bij een geblokkeerd virtueel kanaal de logboeken en laat alleen het door de leverancier gedocumenteerde kanaal en proces toe. Test met de echte gebruikersconfiguratie, ook na opnieuw verbinden.
Meer informatie. Freedom Scientific over hulpsoftware in externe sessies · Citrix over toegestane virtuele kanalen
Ivanti Workspace Control
Ivanti Workspace Control bepaalt welke toepassingen, snelkoppelingen en instellingen een gebruiker krijgt in een beheerde Windows-werkplek. Daardoor kan een toepassing voor de ene gebruiker wel beschikbaar zijn en voor de andere ontbreken. De toepassing zelf bepaalt welke namen, rollen en statussen een schermlezer te horen krijgt.
Meer uitleg over Ivanti Workspace Control
Een tegel ontbreekt of de hulpsoftware start niet
Controleer eerst of het probleem alleen voorkomt bij een bepaald account, apparaat of type sessie. Laat de beheerder de toewijzing, publicatie, startinstellingen en eventuele blokkades voor de toepassing of hulpsoftware controleren. Vergelijk met een goedgekeurd testaccount met dezelfde rol.
Instellingen verdwijnen na afmelden
Stem in een testsessie bijvoorbeeld de spraaksnelheid af. Meld volledig af, start een nieuwe sessie en controleer of de instelling bewaard is. Laat de beheerder uitzoeken waar deze versie van de hulpsoftware haar gebruikersinstellingen opslaat en of die bestanden of registersleutels via het profielbeheer worden bewaard. Een sessie verbreken en opnieuw verbinden is een andere test dan volledig afmelden.
Meer informatie. Ivanti over Workspace Control · Ivanti over gebruikersinstellingen.
Citrix Workspace-portaal en gepubliceerde toepassingen
Citrix Workspace kan gepubliceerde apps en bureaubladen openen in een browser of via de geïnstalleerde Workspace-app. Welke route beschikbaar is, hangt af van de inrichting. Test het portaal en de geopende toepassing afzonderlijk.
Meer uitleg over het Citrix Workspace-portaal
Welke laag moet je onderzoeken?
- Portaal. Test zoeken, apptegels en menu’s met toetsenbord en schermlezer. Controleer de toegankelijke naam en focusvolgorde.
- Overdracht. Controleer wat er gebeurt na Enter. Verschijnt er een browserprompt, een nieuw tabblad of een apart clientvenster? Kan de gebruiker de melding lezen en de app bereiken?
- Toepassing. Test een taak ín de app. Bij een externe sessie controleert IT ook de hulpsoftware, licentie en eventuele virtuele kanalen.
Test opnieuw na afmelden en bij opnieuw verbinden. Gebruik dezelfde app, rol en versies bij het vergelijken van de webclient en de geïnstalleerde client. Laat de leverancier of beheerder bevestigen welke combinatie wordt ondersteund. Citrix over starten in de browser of Workspace-app.
SaaS en toepassingen in de browser
Bij Software as a Service (SaaS) draait de dienst bij een leverancier en gebruik je die meestal via de browser. Bij een gewone webapp leest lokale hulpsoftware de pagina via de browser. Biedt de dienst een extern bureaublad in een browservenster aan, dan spelen ook de beperkingen van die externe sessie mee.
Meer uitleg over SaaS en toepassingen in de browser
Welke onderdelen moet je testen?
Doorloop de volledige taak, bijvoorbeeld aanmelden met MFA, zoeken, een formulier invullen, een fout herstellen, opslaan en uitloggen. Test ook tabellen, filters, dialogs, meldingen, gedownloade documenten en verlopen sessies. Neem verschillende gebruikersrollen mee, want een beheeromgeving kan heel anders werken dan een klantportaal.
Waar ontstaan problemen?
Veelgebruikte oorzaken zijn dynamische onderdelen die focus verliezen, knoppen zonder toegankelijke naam, gegevensrasters zonder bruikbare toetsenbordbediening, een pop-up die niet opent en een inloglus tussen de SaaS-app en de identiteitsprovider. Controleer ook of het probleem alleen optreedt in een ingebed onderdeel, zoals een betaalvenster, documentviewer of chat.
Wat vraag je aan de leverancier?
Vraag een actueel toegankelijkheidsrapport met onderzochte versie, onderdelen, WCAG-niveau, ondersteunde browser- en hulpsoftwarecombinaties en bekende beperkingen. Spreek af hoe meldingen worden opgevolgd en hoe je fixes kunt hertesten. Laat de belangrijkste taken in jouw eigen inrichting zien, inclusief thema, koppelingen en SSO.
Hoe houd je het betrouwbaar na updates?
Gebruik een testomgeving met fictieve gegevens. Herhaal een kleine vaste set taken na updates van de leverancier, een browser, de hulpsoftware of je eigen configuratie. Leg bij een fout de rol, versie, teststappen, verwachte uitkomst en werkelijk gedrag vast.
Meer informatie. W3C-methode voor toegankelijkheidsonderzoek · Microsoft over geblokkeerde cookies bij ingebed aanmelden
Veelvoorkomende fouten in HTML, ARIA en JavaScript
Een pagina kan er goed uitzien terwijl een schermlezer een veld zonder naam tegenkomt of een toetsenbordgebruiker de focus kwijtraakt.
Meer uitleg over Veelvoorkomende fouten in HTML, ARIA en JavaScript
HTML
Controleer ontbrekende veldlabels, afbeeldingen zonder passend tekstalternatief, radioknoppen die verkeerd zijn gegroepeerd en klikbare divs die je niet met het toetsenbord bereikt. Gebruik native HTML voor knoppen, links en formulieren. Geef de bedieningsonderdelen een herkenbare naam.
ARIA
Controleer of aria-labelledby en aria-describedby naar bestaande, unieke ID’s verwijzen. Een naam zegt wat iets is, een omschrijving voegt context toe en de rol zegt wat voor element het is. ‘Link naar openingstijden’ als naam kan samen met de rol ‘link’ dubbel klinken. Controleer ook of aria-expanded meeverandert wanneer een paneel opent.
JavaScript
Controleer na een schermwissel waar de focus terechtkomt. Laat een dialoog focus binnenhouden zolang die open is en herstel focus bij sluiten. Een korte opslagmelding kun je via een bestaande statusregio aankondigen. Dit gaat over JavaScript in de browser. Als je een Java-desktopapp onderzoekt, vraag de leverancier welke toegankelijkheidskoppeling die ondersteunt.
Meer informatie. HTML, ARIA en JavaScript in het portaal · W3C over toegankelijke namen en omschrijvingen
Microsoft Edge en Google Chrome
Begin met een ondersteunde combinatie van browser en hulpsoftware. Controleer of het probleem ook voorkomt op een andere bekende website. Als maar één pagina hapert, onderzoek dan eerst die pagina en het specifieke browserprofiel.
Meer uitleg over Microsoft Edge en Google Chrome
Welke instellingen geven vaak problemen?
Een extensie kan uitgeschakeld zijn of geen toegang hebben tot de betreffende website. Een op privacy ingestelde browser kan een ingebed inlogvenster of externe cookies blokkeren. Site-instellingen voor geluid of pop-ups kunnen een functie raken. Bij verdwenen bediening controleer je ook zoomniveau, leesmodus en browserextensies.
Wat controleer je in Edge?
Kijk bij Instellingen, Toegankelijkheid naar zoom en beschikbare leesopties. Controleer bij Extensies of de gewenste extensie actief is en site-toegang heeft. Bekijk bij een inloglus met de beheerder de privacy-instellingen, cookies en het organisatiebeleid voor de betrokken site.
Wat controleer je in Chrome?
Controleer bij Instellingen, Privacy en beveiliging de site-instellingen van de betrokken website. Kijk of de extensie toegang heeft tot die site. Vergelijk indien toegestaan met een schoon testprofiel. Test daarna opnieuw met de extensies en instellingen die gebruikers in de praktijk nodig hebben.
Meer informatie. Microsoft over toegankelijkheid in Edge · Google over extensies en instellingen in Chrome
Safari en VoiceOver
Op de Mac kunnen Safari en macOS bepalen welke elementen je met Tab bereikt. VoiceOver heeft daarnaast eigen navigatietoetsen. Een verschil tussen Tab en VoiceOver-navigatie kan helpen om te bepalen waar het probleem zit.
Meer uitleg over Safari en VoiceOver
Wat probeer je op de Mac?
Vergelijk Tab met Option + Tab. Kijk in Safari bij de geavanceerde instellingen of Tab elk onderdeel van een webpagina mag markeren. Controleer ook de toetsenbordnavigatie in macOS en test met VoiceOver of koppen, links en formuliervelden herkenbaar zijn.
Wat als een ingebedde functie uitvalt?
Controleer site-instellingen en extensies. Test of het onderdeel rechtstreeks op de leverancierssite werkt. Vergelijk op iPhone met VoiceOver-gebaren als je ook mobiel gebruik ondersteunt. Een andere uitkomst tussen apparaten is nuttige informatie voor de ontwikkelaar.
Meer informatie. Apple over toetsenbordnavigatie in Safari
Firefox en hulpsoftware
Firefox is een extra testomgeving om te bepalen of een probleem aan de website, een extensie of een browserinstelling ligt. Gebruik bij voorkeur dezelfde taak en dezelfde hulpsoftware als bij je eerdere test.
Meer uitleg over Firefox en hulpsoftware
Hoe spoor je een conflict op?
Open via Help de Probleemoplossingsmodus om tijdelijk zonder extensies en enkele andere aanpassingen te testen. Verdwijnt het probleem, vergelijk dan de extensies en instellingen één voor één. Werkt de hulpmiddel-extensie alleen buiten deze modus, test die daarna opnieuw in de normale browser.
Wat als alleen een extern onderdeel faalt?
Bekijk of Firefox een onderdeel door trackingbescherming blokkeert. Noteer welk onderdeel ontbreekt en vergelijk de ingebedde en rechtstreeks geopende versie. Laat een beheerder een eventuele tijdelijke uitzondering beoordelen en zoek met de leverancier naar een oplossing die ook met de normale bescherming werkt.
Meer informatie. Mozilla over de probleemoplossingsmodus
Firewall, licenties en updates
Een firewall regelt netwerkverkeer. Een licentiecontrole, download, online voorleesdienst of externe sessie kan uitvallen als de vereiste bestemming geblokkeerd is. Als alleen een knop zonder naam wordt voorgelezen terwijl de rest werkt, wijst dat eerder op de opbouw van de toepassing.
Meer uitleg over Firewall, licenties en updates
Wat geef je door aan IT?
Noteer de exacte foutmelding, tijd, toepassing, versie en of het probleem op kantoor, via VPN of in de externe sessie optreedt. Laat IT nagaan vanaf welk apparaat of welke server de verbinding komt en welke bestemming, poort en richting de leverancier documenteert.
Hoe pas je het gericht aan?
Laat de beheerder een regel maken voor de benodigde verbinding, met zo min mogelijk bereik. Houd de firewall aan. Open de standaard RDP-poort niet rechtstreeks naar internet. Gebruik de goedgekeurde gateway of VPN van je organisatie en test daarna de oorspronkelijke taak opnieuw.
Meer informatie. Microsoft over Windows Firewall · Microsoft over netwerkpoorten voor Remote Desktop Services
Proxy, VPN en certificaten
Een proxy stuurt internetverkeer via een tussenstation. Een browser kan een leverancier bereiken terwijl een installatieprogramma of Windows-dienst via een andere proxy-instelling probeert te verbinden.
Meer uitleg over Proxy, VPN en certificaten
Welke signalen helpen bij de diagnose?
Een HTTP 407 wijst op proxy-authenticatie. Bij een certificaatfout moet IT nagaan welke certificaatketen de toepassing ontvangt. Een time-out kan verschillende oorzaken hebben, zoals DNS, proxy, firewall of een onbereikbare dienst.
Wat controleert de beheerder?
Vergelijk de proxy van de gebruiker met de instellingen van de Windows-dienst of sessiehost. Controleer het automatische proxyconfiguratiebestand (PAC), authenticatie, VPN-route en of eventuele TLS-inspectie door de leverancier wordt ondersteund. Gebruik de foutmelding en logboeken om een gerichte wijziging te kiezen. Omzeil geen certificaatwaarschuwing.
Meer informatie. Microsoft over WinHTTP-proxy-instellingen · Microsoft over aanmelden en geblokkeerde eindpunten
Externe onderdelen en blokkades (third-party)
Externe betaalmodules, CAPTCHA’s, chatwidgets, documentviewers en aanmeldschermen kunnen onderdeel zijn van je website. Een blokkade kan komen door browserprivacy, organisatiebeleid, een extensie of de manier waarop de website het onderdeel inbedt.
Meer uitleg over Externe onderdelen en blokkades (third-party)
Hoe bepaal je wie het probleem kan oplossen?
Vergelijk de pagina met en zonder het onderdeel in een goedgekeurde testomgeving. Werkt een leverancier rechtstreeks wel, kijk dan naar het iframe, aanmeldvenster en de browserinstellingen. Werkt de taak ook rechtstreeks niet met toetsenbord of schermlezer, stuur de leverancier de reproduceerstappen.
Welke oplossingen passen?
Vraag om een toegankelijke versie of bied een toegankelijke route waarmee iemand dezelfde taak kan afronden. Bij een geblokkeerde aanmelding kan een ondersteunde aanmelding op het hoofdniveau van de browser helpen. Laat IT alleen een noodzakelijke, specifiek beoordeelde uitzondering instellen. Een werkende uitzondering voor één profiel zegt nog niets over andere gebruikers.
Meer informatie. Microsoft over externe cookies en ingebedde aanmelding
RDP en Extern bureaublad
Met RDP werk je op een externe Windows-computer. De app draait in de sessie. Hulpsoftware die lokaal draait, krijgt alleen toegang tot de inhoud van die app als de gekozen client en sessieconfiguratie dat ondersteunen. Spraak die via de sessie wordt afgespeeld en toegang tot de namen van knoppen en velden zijn verschillende zaken.
Meer uitleg over RDP en Extern bureaublad
Hoe test je de sessie?
Controleer eerst of toetsen en geluid in de sessie aankomen. Test daarna met de ondersteunde schermlezer binnen de sessie of knoppen, velden en menu’s correct worden aangekondigd. Controleer of sneltoetsen lokaal of extern worden verwerkt. Test ook opnieuw verbinden, vergroten en braille als gebruikers dat nodig hebben.
Wat moet de beheerder nakijken?
Leg vast welke client en gateway worden gebruikt, welke hulpsoftware lokaal en in de sessie draait, en welke licentie en beleidsinstellingen nodig zijn. Controleer waar spraak wordt afgespeeld en of de gebruikte remote-accessmethode braille ondersteunt. Behandel een verbindingsfout apart van een toegankelijkheidsfout in een geopende app.
Meer informatie. Freedom Scientific over JAWS en Fusion bij Remote Desktop · Microsoft over Remote Desktop Services
Wat zet je in een melding?
Vermeld de toepassing en taak, je apparaat, browser en hulpsoftware met versies, of je via Citrix of RDP werkt, de teststappen, de verwachte uitkomst en wat er werkelijk gebeurde. Voeg alleen een schermafbeelding of logbestand toe als dat is toegestaan en gevoelige gegevens zijn verwijderd.
Technische referentie voor documentmakers, UX-specialisten en functioneel beheerders. Leg toegankelijkheid vast in het brondocument en accepteer het bestand dat gebruikers daadwerkelijk ontvangen. De illustraties tonen schematisch wat je bij een controle tegenkomt.
Van sjabloon naar acceptatie
- Documentmaker of developer. Gebruik semantische stijlen en structurele elementen. Controleer of de export die structuur behoudt.
- UX. Specificeer leesvolgorde, tekstalternatieven, tabelstructuur en bediening van interactieve onderdelen.
- Functioneel beheer. Test een representatief eindbestand in de ondersteunde lezer met toetsenbord en schermlezer. Leg bestandstype, versie, teststappen en bevindingen vast.
Word · stijlen en documentstructuur
Gebruik ingebouwde kopstijlen voor de semantische hiërarchie. Leg de documenttaal vast, geef betekenisvolle linkteksten en voeg alternatieve tekst toe aan informatieve afbeeldingen. Gebruik tabelkoppen voor tabulaire gegevens.
Meer informatie over Word · stijlen en documentstructuur
Implementatie en acceptatie
- Zet visueel opgemaakte koppen om naar de juiste kopstijlen. Controleer in het navigatievenster of de niveaus de inhoudelijke structuur volgen.
- Controleer documenttaal, linkdoelen en alt-teksten. Lees een tabel met een schermlezer en controleer of de koppen voldoende context geven.
- Voer de Toegankelijkheidscontrole uit. Open een eventuele PDF-export daarna afzonderlijk en controleer de tags.
Excel · werkbladen, tabellen en grafieken
Geef werkbladen betekenisvolle namen. Gebruik een Excel-tabel met kolomkoppen voor een overzicht met gegevens. Houd de tabelstructuur eenvoudig, vermijd samengevoegde cellen in gegevensbereiken en druk statussen ook in tekst uit.
Meer informatie over Excel · werkbladen, tabellen en grafieken
Implementatie en acceptatie
- Open elk relevant werkblad. Controleer of de bladnaam, kolomkoppen en gegevens zonder visuele context te begrijpen zijn.
- Navigeer met het toetsenbord en een schermlezer door de tabel. Controleer of je bij een waarde kunt achterhalen bij welke rij en kolom die hoort.
- Geef een grafiek een informatieve titel en bied de hoofdconclusie of de onderliggende gegevens in tekst of tabelvorm aan.
PowerPoint · diatitels en leesvolgorde
Gebruik dia-indelingen met tijdelijke aanduidingen en geef elke dia een herkenbare titel. Controleer de volgorde waarin objecten worden aangeboden. Voeg bij video passende ondertiteling toe.
Meer informatie over PowerPoint · diatitels en leesvolgorde
Implementatie en acceptatie
- Controleer elke dia in het deelvenster Leesvolgorde. Zet de titel vóór de bijbehorende inhoud en controleer of decoratieve objecten als decoratief zijn gemarkeerd.
- Doorloop een representatieve dia met een schermlezer. Controleer of de volgorde ook zonder beeld begrijpelijk is.
- Speel ingevoegde media af. Controleer de ondertiteling in de presentatie zoals die aan het publiek wordt geleverd.
PDF · tags, leesvolgorde en formulieren
Exporteer bij voorkeur vanuit een toegankelijk bronbestand met structuurinformatie. Controleer in de PDF zelf de tagstructuur, documenttaal, titel, leesvolgorde en interactieve velden. OCR kan een scan doorzoekbaar maken. Controleer daarna ook of de semantische structuur is aangebracht.
Meer informatie over PDF · tags, leesvolgorde en formulieren
Implementatie en acceptatie
- Open de PDF in een geschikte PDF-editor. Controleer of er echte tekst en een tagstructuur aanwezig zijn. Pas bij een scan zo nodig OCR toe en corrigeer herkenningsfouten.
- Inspecteer in het Tags-paneel de koppen, lijsten, tabellen en figuren. Controleer of de logische leesvolgorde klopt en informatieve afbeeldingen een passend tekstalternatief hebben.
- Doorloop interactieve velden en links met Tab en een schermlezer. Controleer veldnamen, bediening en volgorde. Gebruik een PDF-controle als aanvulling. Als PDF/UA is afgesproken, leg ook de vereiste versie en de toetsresultaten vast.
Adobe over het maken en controleren van toegankelijke PDF’s.
Voor de ingebouwde hulpmiddelen, zoals de Toegankelijkheidscontrole en Insluitende lezer, zie Toegankelijkheidssoftware.
Bepaal per beeld of het informatie overdraagt, een functie heeft of decoratief is. De schematische voorbeelden laten zien wat je bij het maken en testen van beeld en video controleert.
Graphics
Een grafiek moet ook zonder beeld te begrijpen zijn. Gebruik een korte alt-tekst en geef de hoofdconclusie en relevante waarden in zichtbare tekst of een tabel.
Meer informatie over Graphics
Implementatie en acceptatie
- Gebruik ook labels als kleur betekenis draagt.
Foto’s
Beschrijf wat de foto op deze plek toevoegt. Een foto van een ingang kan bijvoorbeeld laten zien welke deur een bezoeker moet zoeken.
Meer informatie over Foto’s
Implementatie en acceptatie
- Lees de pagina met een schermlezer en controleer of de route begrijpelijk blijft zonder beeld.
Logo’s
Een los logo kan de organisatie identificeren. Is het logo de enige inhoud van een link, dan moet de toegankelijke naam ook duidelijk maken waar die link naartoe gaat.
Meer informatie over Logo’s
Implementatie en acceptatie
- Controleer de berekende linknaam in DevTools en test met Tab en een schermlezer.
Video
Ondertiteling toont spraak en relevante geluiden tijdens het afspelen. Een transcript geeft de inhoud in tekst. Audiodescriptie beschrijft belangrijke visuele informatie die je niet uit het gewone geluid haalt.
Meer informatie over Video
Implementatie en acceptatie
- Bekijk de video ook zonder geluid.
Voor voorbeeldcode met alt zie HTML, ARIA en JavaScript. Voor beeld in Office-bestanden en PDF zie Documenttoegankelijkheid.
Tarieven en offerte aanvragen
Introductieaanbieding voor e-learning
Maak kennis met Toegankelijkheidslab. Meld je uiterlijk aan en krijg één jaar toegang tot de volledige e-learning voor € 79,00 exclusief btw (€ 95,59 inclusief 21% btw) per persoon. Vanaf geldt het reguliere tarief van € 89,00 exclusief btw (€ 107,69 inclusief 21% btw) per persoon.
De opleiding bestaat uit 15 Nederlandstalige modules, drie proefexamens en een eindexamen. Wie slaagt, ontvangt een Certificaat van deelname met de uitslag en score.
Audit en Website tester
€ 99 per organisatie per jaar, exclusief btw. Gebruik beide tools om zelf controles uit te voeren en bevindingen en hertests vast te leggen. Elke organisatie kan eerst 25 audits en 25 websitetests gratis starten. Bij Audit kun je een rapport van je onderzoek downloaden.
Quickscan door Toegankelijkheidslab
€ 450 exclusief btw voor gerichte toegankelijkheidscontroles op maximaal 10 vooraf afgesproken webpagina’s. Je krijgt een rapport met bevindingen en aanbevelingen, geordend op prioriteit. Voor uitgewerkte oplossingen of het doorvoeren van verbeteringen maken we een aparte offerte.
Op aanvraag
- Volledig toegankelijkheidsonderzoek. We spreken de reikwijdte af en leveren een rapport met bevindingen, aanbevelingen en concrete oplossingsvoorstellen. Ook het doorvoeren van verbeteringen en een hertest kunnen we in de offerte opnemen.
- Groepsaanbiedingen. Vraag een offerte aan als meerdere medewerkers toegang nodig hebben tot het leerportaal.
- Incompanytrainingen en begeleide online trainingen. We stemmen de inhoud af op het werk en het kennisniveau van je team.
- Technische ondersteuning, maatwerktesten en uitgebreid maatwerk. We helpen bij het toegankelijk maken en testen van websites, applicaties en documenten. Denk aan HTML, ARIA en JavaScript, of aan het testen van een specifiek inlogproces, klantportaal of aanvraagformulier.
Vertel ons via het offerteformulier wat je wilt bereiken, voor hoeveel deelnemers en binnen welke termijn. Dan maken we een voorstel met de werkzaamheden en kosten.
Heb je een vraag over Toegankelijkheidslab? Gebruik dan het contactformulier.
Je kunt je aanvraag controleren voordat je die verstuurt.
Velden met ‘verplicht’ moet je invullen.
Controleer je aanvraag
Controleer je gegevens voordat je de aanvraag verstuurt.
Heb je een vraag over Toegankelijkheidslab? Neem gerust contact met ons op via dit formulier. Zodra we je bericht hebben ontvangen, bellen we je zo spoedig mogelijk terug.
Je kunt je bericht controleren voordat je het verstuurt.
Controleer je bericht
Je bericht is nog niet verzonden.
De 15 modules
Open een module om de uitleg en opdrachten te bekijken. Wil je antwoorden inleveren en je score bewaren, open dan Start Toegankelijkheidslab vanuit de map van het portaal en log in.
Examens
- Open in Verkenner de map met het portaal en dubbelklik op Start Toegankelijkheidslab.cmd.
- Laat het zwarte venster open. Open daarna de registratiepagina in je browser.