Toegankelijkheidslab – home
U bevindt zich hier:
  1. Home

Developers & UX

Praktische toegankelijkheidsoplossingen voor ontwerpers en ontwikkelaars.

Gebruik deze richtlijnen bij het ontwerpen, bouwen en beoordelen van webcomponenten. Per onderwerp vind je een aanpak en onder Meer uitleg een voorbeeld van hoe je die in de praktijk controleert.

Semantische HTML en ARIA

Kies een element op basis van zijn functie. Gebruik een <button> voor een actie en een <a href> voor navigatie. Native HTML geeft de browser en hulptechnologie al informatie over de rol en bediening van het element.

Fout
<div onclick="wis()"> Filters wissen </div> Toetsenbord: geen focus
Goed
<button type="button"> Filters wissen </button> Toetsenbord: Tab en Enter
Meer uitleg over semantische html en aria
<button type="button">Filters wissen</button>

Een role="button" op een <div> geeft het element een rol, maar voegt geen toetsenbordbediening toe. Controleer met Tab, Enter en spatie of een knop bereikbaar is en één keer wordt geactiveerd. Controleer met een schermlezer of de naam en rol duidelijk zijn.

Toetsenbord en focusbeheer

Laat de focusvolgorde aansluiten op de leesvolgorde van de DOM. Gebruik een zichtbare :focus-visible-stijl en vermijd positieve tabindex-waarden.

Fout
Bestelling plaatsen Geen zichtbare focusrand
Goed
Bestelling plaatsen Zichtbare focusrand
Meer uitleg over toetsenbord en focusbeheer
button:focus-visible {
  outline: 3px solid #164879;
  outline-offset: 3px;
}

Open je een modaal venster, plaats dan de focus op een passend element in dat venster. De focus blijft binnen het venster zolang het open is. Test sluiten met Escape en controleer of de focus terugkeert naar de knop die het venster opende, of naar een logische vervolgstap als die knop weg is.

Formulieren, labels en foutmeldingen

Geef elk invoerveld een zichtbaar label. Koppel hulptekst en een eventuele foutmelding aan het veld met aria-describedby. Zet aria-invalid="true" als de invoer na validatie ongeldig blijkt.

Fout
[ ] Ongeldige invoer
Goed
E-mailadres [ ] Vul een geldig e-mailadres in.
Meer uitleg over formulieren, labels en foutmeldingen
<label for="email">E-mailadres</label>
<input id="email" name="email" type="email"
       aria-invalid="true" aria-describedby="email-fout">
<p id="email-fout">Vul een geldig e-mailadres in.</p>

Dit voorbeeld toont de toestand na een validatiefout. Controleer of de gebruiker de fout kan vinden, begrijpt wat er moet veranderen en de eerder ingevulde gegevens kan behouden. Bij meerdere fouten kun je bovenaan een foutoverzicht plaatsen met links naar de bijbehorende velden.

Dynamische statusmeldingen

Gebruik bij een korte, niet-urgente terugkoppeling een bestaande statusregio. Werk de tekst daarin bij zodra de actie is afgerond.

Fout
Wijzigingen opgeslagen Visueel bericht zonder live-regio
Goed
Wijzigingen opgeslagen role="status" Focus blijft op Opslaan
Meer uitleg over dynamische statusmeldingen
<p id="opslagstatus" role="status"></p>

Werk na een geslaagde opslag bijvoorbeeld de tekst van opslagstatus bij naar ‘Wijzigingen opgeslagen’. Test of de schermlezer de melding voorleest zonder dat de toetsenbordfocus verspringt. Gebruik de statusregio voor de korte terugkoppeling, zodat andere bedieningselementen hun eigen plek houden.

Contrast, vergroting en responsive ontwerp

Leg in je ontwerp de kleuren vast voor tekst, randen, actieve onderdelen en focus. Zorg dat componenten kunnen meegroeien als de tekst groter wordt of over meerdere regels loopt.

Fout
Verzendinformatie en lev… Lichtgrijs · tekst afgekapt
Goed
Verzendinformatie en levertijden Donker · tekst loopt door
Meer uitleg over contrast, vergroting en responsive ontwerp

Controleer normale tekst op minimaal 4,5:1 contrast en grote tekst op minimaal 3:1 volgens WCAG 2.2 AA. Controleer ook benodigde visuele informatie van bedieningselementen en hun toestanden op minimaal 3:1 tegenover aangrenzende kleuren. Test bij 200% tekstvergroting en apart bij een viewport van 320 CSS-pixels. Kijk of functies bereikbaar blijven en of gewone inhoud zonder horizontaal scrollen te lezen is.

Acceptatiecriteria en testen

Beschrijf in een ontwerp of ticket welk gedrag de gebruiker moet kunnen verwachten. Koppel het gedrag aan de taak en leg vast hoe je het test.

Fout
Maak het formulier toegankelijk. Geen teststappen of uitkomst
Goed
Tab naar alle velden. Herstel een fout en verstuur. Verwacht: bevestiging verschijnt.
Meer uitleg over acceptatiecriteria en testen

Voorbeeld voor een offerteformulier: ‘Een gebruiker kan met het toetsenbord alle velden bereiken, een fout herstellen en het formulier versturen.’ Doorloop de taak met toetsenbord en met een schermlezer zoals JAWS of NVDA. Noteer de browser, hulpmiddelen, teststappen en uitkomst. Gebruik een automatische controle als aanvulling op de handmatige test.

Snel testen met ingebouwde hulpmiddelen

Kies een echte taak, bijvoorbeeld een formulier invullen en versturen. Probeer die eerst met het toetsenbord. Herhaal de taak daarna met een ingebouwde schermlezer of met aangepaste weergave. Noteer je browser, besturingssysteem, hulpmiddel en de stap waarop je vastloopt.

Windows Verteller · namen, rollen en status

Meer uitleg over testen met Windows Verteller

Aan en uit. Druk op Windows + Ctrl + Enter als de sneltoets is ingeschakeld. Werkt de sneltoets niet? Open met Windows + Ctrl + N de Verteller-instellingen en gebruik daar de aan-uitknop.

  1. Open de pagina in je testbrowser. Gebruik Tab en Shift + Tab om door links, knoppen en formuliervelden te gaan.
  2. Luister of je de naam, rol en waar relevant de status herkent. Bij een uitklapknop hoort de gemelde status overeen te komen met wat er op het scherm gebeurt.
  3. Vul expres een ongeldige waarde in. Controleer of je de foutmelding kunt vinden en begrijpt hoe je die oplost.

Instellingen voor Verteller bij Microsoft.

Windows Vergrootglas · focus en overzicht

Meer uitleg over testen met Windows Vergrootglas

Aan. Druk op Windows + plusteken. Uit. Druk op Windows + Esc.

  1. Vergroot het scherm en navigeer met Tab. Controleer of je de focusmarkering kunt vinden en ziet bij welk onderdeel die hoort.
  2. Open een menu of dialoog en activeer een foutmelding. Kijk of je met vergroting kunt terugvinden wat er verandert en waar je verder moet.
  3. Test apart de zoomfunctie van de browser. Windows Vergrootglas vergroot het beeld. Browserzoom kan ook de indeling van de pagina veranderen. Kijk bij 200% browserzoom of tekst, bediening en meldingen bruikbaar blijven.

Sneltoetsen voor Vergrootglas bij Microsoft.

Windows contrastthema · zichtbaarheid van bediening

Meer uitleg over testen met een Windows-contrastthema

Aan en uit. Gebruik Linker Alt + Linker Shift + Print Screen als de sneltoets beschikbaar is. In Windows 11 kun je ook via Instellingen, Toegankelijkheid, Contrastthema’s een thema kiezen en daarna je vorige instelling herstellen.

  1. Controleer of links, pictogramknoppen en invoervelden herkenbaar blijven.
  2. Tab door de pagina. Kijk of je focus, geselecteerde opties en foutmeldingen kunt herkennen. Controleer of een pictogram of rand niet verdwijnt als Windows de kleuren vervangt.
  3. Meet het contrast in het gewone ontwerp apart. Met het contrastthema test je vooral hoe de pagina reageert als gebruikers systeemkleuren kiezen.

Toegankelijkheidssneltoetsen bij Microsoft.

VoiceOver op de Mac · structuur en bediening in Safari

Meer uitleg over testen met VoiceOver op de Mac

Aan en uit. Druk op Command + F5 of gebruik Systeeminstellingen, Toegankelijkheid, VoiceOver.

  1. Open de pagina in Safari. Luister of koppen, links en formuliervelden herkenbaar zijn.
  2. Doorloop een taak zoals het openen van een menu en het versturen van een formulier. Vergelijk wat je visueel ziet met wat VoiceOver meldt.
  3. Noteer welk element je verwachtte te bereiken en wat VoiceOver werkelijk aankondigde. Gebruik daarnaast Tab om de gewone toetsenbordbediening te testen.

VoiceOver aan- en uitzetten bij Apple (Engels).

Gebruik deze sneltests om problemen vroeg te vinden. Leg ze vast in Website tester of gebruik Audit voor een uitgebreider onderzoek. Meer ingebouwde functies vind je bij Toegankelijkheidssoftware.

Bronnen voor ontwerp en implementatie. W3C over ARIA, het modale dialoogpatroon, formuliermeldingen en WCAG 2.2.

Toegankelijkheidsopties